zobraziť na mape vyhľadávací filter celá obrazovka > <
rozšírte mapu >

Ruiny z komedii i poematu

Zamek Kamieniec w Odrzykoniu stał się inspiracją Aleksandra Fredry i Seweryna Goszczyńskiego. Pierwszy znalazł tu stare dokumenty i przemienił je w „Zemstę”, drugi spotkał obłąkanego Machnika i napisał „Króla Zamczyska”. viac

W 1828 r. Aleksander Fredro (1793-1876) ożenił się z Zofią Skarbkową z Jabłonowskich. Szlachcianka wniosła w posagu połowę zrujnowanego zamku Kamieniec w Odrzykoniu. Szperając w zamkowych archiwach komediopisarz znalazł akta procesowe poprzednich współwłaścicieli zamku: wojewody lubelskiego Piotra Firleja (właściciel zamku górnego) i kasztelana połanieckiego Jana Skotnickiego (właściciel dolnej części). Ich długoletnim zatargom kres położył dopiero ślub syna wojewody – Mikołaja z wychowanicą Skotnickiego – Zofią.

Jak można się domyślić, historia natchnęła Fredrę do napisania jednej z jego najlepszych komedii. Piotr Firlej posłużył za pierwowzór Cześnika Raptusiewicza, a Skotnicki stał się Rejentem Milczkiem. Zofia Skotnicka została Klarą (choć w komedii jest ona wychowanicą Cześnika), a Piotr Firlej – Wacławem (w utworze jest synem Rejenta).

Obłąkany król Machnicki

W 1842 r., wydany został „Król Zamczyska” – powieść poetycka Seweryna Goszczyńskiego, która również ma związek z odrzykońskim zamkiem. Główny bohater utworu – wariat Jan Machnicki – mieszka w ruinach i strzeże z polecenia Bolesława Chrobrego pamiątek królów Polski. Powieść ma wymiar symboliczny, gdzie zamek to Rzeczpospolita, a jego stopniowa dewastacja to spadające na Polską nieszczęścia, niemniej jednak Jan Machnicki miał swój historyczny pierwowzór.

Nazywał się naprawdę Jan Machnik, ale zmienił nazwisko, żeby brzmiało bardziej szlachecko. Zanim popadł w obłęd i zamieszkał na zamku w Odrzykoniu, był urzędnikiem w Krośnie. Tak jak w powieści Goszczyńskiego, był mały, chudy i łysy, chadzał w odwiedziny po dworach i klecił wiersze. Ponoć widywano go krążącego po ruinach z wieńcem dzikich róż na głowie. Goszczyński spotkał go w 1833 r., kiedy gościł we dworze Jabłonowskich.

19b. Z wizytą na zamku

XIV-wieczne ruiny Kamieńca leżą na granicy gmin Korczyny i Wojaszówki. We wschodniej, korczyńskiej części, która jest udostępniana turystom (od połowy kwietnia do końca listopada), działa od 1995 r. muzeum. Zgromadzono tu militaria i przedmioty związane z kolejnymi właścicielami, m.in. portrety Fredry, herby, zamkowe drzwi. Na miejscu można pobiesiadować w Kawiarni Zamkowej.

Przy ruinach zaczyna się ścieżka przyrodnicza "Przy zamku Kamieniec". Około półtoragodzinny spacer biegnie m.in. obok cmentarza cholerycznego z XIX w. i Muzeum Wsi w Odrzykoniu. Można też pójść ścieżką łączącą Odrzykoń z rezerwatem Prządki – drugą po zamku atrakcją okolicy. Legenda głosi, że grupa skał o fantazyjnych kształtach to dziewczęta zaklęte w kamień, ukarane za to, że przędły len w święto. Po drodze na spotkanie z Prządkami znajdują się m.in. grota „Smocza Jama” i ślady grodziska Wiślan z IX wieku.

Komentáre
Musíte byť prihlásený. Ak ešte nemáte vytvorený účet, zaregistrujte sa!